Nieuws

november 12, 2020

Onderzoeksresultaten Asifa Majid bekend

De Ammodo Science Award heeft mij in staat gesteld om mijn reputatie als wetenschapper te consolideren.

 

ONDERZOEKSFOCUS

In haar onderzoek ‘The development and evolution of concepts’ onderzocht Asifa Majid fundamentele vragen die ten grondslag liggen aan haar vakgebied op het grensvlak van waarneming, cultuur en taal. Onder andere beantwoordde zij de vraag: hoe wordt zintuigelijke ervaring verwoord in verschillende talen?

 


 

ONDERZOEK: TAAL, COGNITIE EN CULTUUR

In het Westers denken wordt doorgaans verondersteld dat waarnemingen uit ons gehoor en gezichtsvermogen beter in taal te vangen zijn dan ervaringen uit onze ‘lagere’ zintuigen, zoals de smaak- en reukzin. Majid onderzocht of deze aanname universeel geldig is. Vandaag de dag wordt over de hele wereld in ongeveer zesduizend verschillende talen gecommuniceerd. Kunnen al deze talen de verschillende zintuiglijke ervaringen even moeilijk of makkelijk verwoorden? Hiervoor verzamelde en analyseerde zij empirische data over het taalgebruik van sprekers van twintig talen waarvan de meesten worden gesproken door kleine etnische groepen met kenmerkende eigen culturen. Door de data systematisch te vergelijken vond Majid duidelijke variatie in lexicons voor kleur, vorm, geluid, aanraking, smaak en geur. Vervolgens werden etnografische vragenlijsten afgenomen om een beter begrip te krijgen van de culturele praktijken die verschillen tussen taalgemeenschappen zouden kunnen verklaren.

Talen en locaties waar gegevens zijn verzameld en namen van onderzoekers die bijdroegen aan het onderzoek van Asifa Majid (Majid et al., 2018).

 

RESULTATEN EN CONCLUSIE

Majid ontdekte dat talen fundamenteel verschillen in welke zintuigelijke domeinen ze systematisch beschrijven en hoe ze waarnemingen verwoorden. In het Westen wordt bijvoorbeeld vaak gedacht dat alle talen een hoog-laag metafoor gebruiken om variatie in toon te beschrijven. Onder de talen in Majid’s onderzoek was een groot-klein metafoor (zeven talen) echter de meest voorkomende manier om over toonvariatie te praten, gevolgd door hoog-laag (vier talen) en dun-dik (vier talen). Dit suggereert dat relatieve grootte mogelijk een meer ‘natuurlijke’ weergave van geluidscontrasten is dan ruimtelijke locatie. Daarnaast kunnen sommige zintuigelijke waarnemingen in de ene taal makkelijker worden uitgedrukt dan in de andere. Majid vond bijvoorbeeld dat sprekers van het Umpila in Australië een uitgebreide woordenschat hebben voor geur. Als jagers-verzamelaars konden zij makkelijker geuren beschrijven dan kleuren. Voor sprekers van het Engels gold het omgekeerde: zij konden kleuren makkelijker verwoorden dan geuren. Deze discrepantie is waarschijnlijk niet het gevolg van een verschil in cognitieve vermogens maar kan eerder verklaard worden door ecologische aanpassing en culturele factoren die de taal vormgeven.

Het fundamentele onderzoek dat Asifa Majid met de Ammodo Science Award heeft uitgevoerd levert waardevolle nieuwe inzichten op in de invloed van cognitie en cultuur op het menselijk taal- en waarnemingsvermogen. Haar bevindingen suggereren dat er in de taal geen universeel geldende hiërarchie van de zintuigen bestaat. In plaats daarvan concentreren verschillende talen zich op bepaalde zintuiglijke domeinen.


 

PUBLICATIES